کلاه در کوهنوردی سه کار کاملاً متفاوت انجام می‌دهد و به همین دلیل یک کلاه برای همه شرایط جواب نمیدهد. در تابستان وظیفه‌اش سایه انداختن روی صورت و گردن است، در سرما نگه داشتن گرمای بدن، و در باد جلوگیری از خنک شدن سریع سر. سر و گردن سطح نسبتاً کوچکی دارند اما جریان خون در آن‌ها بالاست و همین باعث میشود پوشاندن یا نپوشاندنشان تفاوت محسوسی در احساس دما ایجاد کند. در ادامه انواع کلاه کوهنوردی و اینکه هرکدام برای چه شرایطی ساخته شده‌اند بررسی میشود.
کدام کلاه برای کدام شرایط؟
برای آفتاب، کلاه لبه‌دار با پارچه تنفس‌پذیر و پوشش گردن؛ برای سرما، کلاه بافت یا پلار که گوش‌ها را بپوشاند؛ برای باد و برف، کلاهی که زیر کلاه کاپشن جا شود و لبه‌اش دید را نگیرد. اگر فقط یک کلاه می‌خرید، انتخاب را بر اساس فصلی بگذارید که بیشتر بیرون می‌روید، نه بر اساس بدترین حالت ممکن.
کلاه تابستانی؛ چیزی بیش از سایه
در ارتفاع، شدت تشعشع خورشید بیشتر از سطح دریاست و بازتاب نور از سنگ و برف هم به آن اضافه میشود. یعنی حتی در هوای خنک، آفتاب‌سوختگی صورت کاملاً محتمل است.
لبه دورتادور بهتر از نقاب جلو است، چون گوش و پشت گردن را هم پوشش می‌دهد؛ این دو ناحیه بیشترین آفتاب‌سوختگی فراموش‌شده را دارند. پارچه باید مش یا سوراخ‌دار باشد وگرنه گرما زیر کلاه جمع میشود و همان چیزی که قرار بود خنک کند، گرم میکند. همین منطق تهویه در انتخاب تیشرت و بلوز هم برقرار است.
کلاه سرد؛ پوشش گوش مهم‌تر از ضخامت است
گوش‌ها به‌دلیل بافت نازک و جریان خون سطحی، اولین جایی هستند که در سرما درد می‌گیرند و در معرض سرمازدگی قرار می‌گیرند. کلاهی که گوش را نپوشاند، در سرمای واقعی نصف کارش را انجام نداده.
جنس هم مهم است. پلار و الیاف مصنوعی در حالت مرطوب گرما را حفظ می‌کنند، اما کلاه بافت پشمی که خیس شود دیر خشک میشود. برای برنامه‌هایی که عرق می‌کنید، پلار انتخاب منطقی‌تری است.
چرا کلاه در سرما بیشتر از حد انتظار اثر دارد؟
این باور قدیمی که «بیشتر گرمای بدن از سر می‌رود» دقیق نیست؛ سر به نسبت سطحش گرما از دست می‌دهد نه بیشتر از آن. اما یک تفاوت واقعی وجود دارد.
سر و گردن معمولاً تنها بخش پوشیده‌نشده بدن‌اند. وقتی بقیه بدن لایه‌بندی شده، همین سطح باز سهم بزرگی از کل اتلاف گرما را می‌سازد. به همین دلیل پوشاندن سر، سریع‌ترین راه گرم شدن هنگام توقف است. جای کلاه در سیستم لایه‌بندی در لباس مناسب هر فصل توضیح داده شده است.
هماهنگی با کاپشن و کوله
دو تداخل رایج وجود دارد که معمولاً بعد از خرید معلوم میشود.
اول یقه و کلاه کاپشن: کلاه ضخیم زیر کلاه کاپشن جا نمی‌شود و اگر مجبور شوید یکی را دربیاورید، عملاً یکی از دو قلم بی‌فایده شده. مدل جمع‌وجور برای این حالت بهتر است. جزئیات یقه و کلاه در راهنمای خرید کاپشن آمده است.
دوم لبه کلاه در حالت نگاه به پایین: در سربالایی تند، لبه بلند جلوی دید مسیر را می‌گیرد. اگر مسیرهای شیب‌دار می‌روید، لبه متوسط انتخاب امن‌تری است.
سایز و مهار کلاه
کلاهی که در اولین باد از سر بپرد، بی‌فایده است. بند چانه یا بند پشتی قابل تنظیم، در مسیرهای بادگیر ضروری است.
برای اندازه‌گیری، دور سر را از بالای ابرو و پشت سر با متر نواری بگیرید. کلاه سرد نباید آن‌قدر تنگ باشد که علامت روی پیشانی بیندازد؛ فشار مداوم روی شقیقه در ساعت‌های طولانی سردرد می‌آورد.
پوشش گردن؛ قطعه‌ای که اغلب فراموش میشود
دستمال گردن چندکاره یکی از سبک‌ترین و پرکاربردترین اقلامی است که میشود در کوله داشت. در تابستان جلوی آفتاب گردن را می‌گیرد و میشود خیسش کرد تا خنک بماند.
در سرما همان قطعه به عنوان پوشش گردن و صورت کار میکند و در باد جلوی نفوذ هوای سرد از یقه را می‌گیرد. با توجه به وزن و حجم ناچیزش، جایش همیشه در جیب بیرونی کوله‌پشتی است. فهرست کامل‌تر در لوازم انفرادی کوهنوردی آمده است.
جمع‌بندی
کلاه کوهنوردی بسته به فصل سه کار متفاوت انجام می‌دهد و یک مدل برای همه شرایط کافی نیست. در تابستان لبه دورتادور با پارچه تنفس‌پذیر مهم‌تر از هر ویژگی دیگری است، چون گوش و پشت گردن بیشترین آفتاب‌سوختگی فراموش‌شده را دارند. در سرما، پوشاندن گوش‌ها اهمیت بیشتری از ضخامت کلاه دارد و پلار برای برنامه‌هایی که عرق می‌کنید بهتر از بافت پشمی است. پیش از خرید، هماهنگی کلاه با یقه و کلاه کاپشن را بررسی کنید و مدلی انتخاب کنید که در باد روی سر بماند.
سوالات متداول
کلاه نقابدار برای کوهنوردی کافی است؟
برای مسیرهای کوتاه و کمارتفاع بله، اما گوش و پشت گردن را پوشش نمیدهد. برای ارتفاع و مسیرهای طولانی، لبه دورتادور بهتر است.
در زمستان کلاه بافت بهتر است یا پلار؟
پلار در حالت مرطوب عملکرد بهتری دارد و سریعتر خشک میشود. بافت پشمی گرم است اما اگر خیس شود کاراییاش افت میکند.
زیر کلاه ایمنی چه کلاهی میشود پوشید؟
فقط مدلهای نازک و بدون درز برجسته. کلاه ضخیم فاصله میاندازد و مهار کلاه ایمنی را به هم میزند.
کلاه خیس را چطور خشک کنیم؟
در جریان هوا و دور از حرارت مستقیم. خشک کردن روی شوفاژ الیاف مصنوعی را تغییر شکل می‌دهد و پلار را زبر میکند.
رنگ کلاه اهمیت دارد؟
رنگ روشن در تابستان گرمای کمتری جذب میکند. برای ایمنی و دیده شدن در مه یا برف، رنگهای پرکنتراست بهترند.
تایید شده توسط دیجیکالا